English

  • Wolves are excellent hunters and have been found to be living in more places in the world than any other mammal except humans.

Գայլերը գերազանց որսորդներ են և

  • The wolf is the ancestor of all breeds of domestic dog. It is part of a group of animals called the wild dogs which also includes the dingo and the coyote.
  • Most wolves weigh about 40 kilograms but the heaviest wolf ever recorded weighed over 80 kilograms!
  • Adult wolves have large feet. A fully grown wolf would have a paw print nearly 13 centimetres long and 10 centimetres wide.
  • Wolves live and hunt in groups called a pack. A pack can range from two wolves to as many as 20 wolves depending on such factors as habitat and food supply. Most packs have one breeding pair of wolves, called the alpha pair, who lead the hunt.
  • Wolf pups are born deaf and blind while weighing around 0.5 kg (1 lb). It takes about 8 months before they are old enough to actively join in wolf pack hunts.
  • Wolves in the Arctic have to travel much longer distances than wolves in the forest to find food and will sometimes go for several days without eating.
  • When hunting alone, the wolf catches small animals such as squirrels, hares, chipmunks, raccoons or rabbits. However, a pack of wolves can hunt very large animals like moose, caribou and yaks.
  • When the pack kills an animal, the alpha pair always eats first. As food supply is often irregular for wolves, they will eat up to 1/5th of their own body weight at a time to make up for days of missed food.
  • Wolves have two layers of fur, an undercoat and a top coat, which allow them to survive in temperatures as low at minus 40 degrees Celsius! In warmer weather they flatten their fur to keep cool.
  • A wolf can run at a speed of 65 kilometres per hour during a chase. Wolves have long legs and spend most of their time trotting at a speed of 12-16 kilometres per hour. They can keep up a reasonable pace for hours and have been known to cover distances of 90 kilometres in one night.

Русски я.

1.Подруга напомнила,что у нас завтра две лекции. Я предупредила ее, что не смогу на них присутствовать и попросила, чтоб и она подробно их записала. Подруга убеждала меня в том,что обязательно надо прийти в университет. Я сказала, что меня вызвали в посольство. Я упросила подругу, чтоб и она извинилась перед преподавателем за мое неожиданное отсутствие. Она пообещала мне, что выполнит мою просьбу.
Надо передать, что у нас есть гости чтобы 2. Необходимо сообщить, что… чтобы… 3. Студентов следует предупредить, что … чтобы … 4. Нужно позвонить домой, что … чтобы…

Հայոց լեզու

15. Ա խմբի նախադասությունների կետադրական տարբերությունը գտի՛ր, այդ տարբերության պատճառը բացատրի՛ր: Բ խմբի նախադասություններն ի՛նքդ կետադրիր:

Ա․ ա) Հողմը մռնչաց, գալարվեց և խառնեց ծովի ալիքները։

Հողմը մռնչաց, գալարվեց, և ծովի ալիքները լեռնացան։

բ) Դեմքը խաղաղ էր ու ողողվելկ էր մի զարմանալի լույսով։

Դեմքը խաղաղ էր, ու աչքերում մի զարմանալի լույս էր ցոլում։

գ) Մայորն անձամբ ցույց կտա կղզին կամ իր թիկնապահին կուղարկի ինձ զեկուցելու։

Մայորն անձամբ ցույց կտա կղզին, կամ նրա թիկնապահը կուղեկցի ինձ։

Բոլոր տեղերում դրվում է երկու ստորակետ, քանի որ ենթական փոխվում է։

Բ․ ա) Արևը ժպտաց և արթնացրեց ծաղիկներին։

Արևը ժպտաց, և ծաղիկներն արթնացան։

բ) Նա խոսում էր բարձր, խրոխտ ձայնով ու իր խոսքին տալիս է տիրական շեշտ։

Նա խոսում էր բարձր, խրոխտ ձայնով, ու դա նրա խոսքին տալիս էր տիրական շեշտ։

գ) Նա մեզ թող սպասի ավտոմեքենաների կանգառում կամ ինքն ու Ջերալդը հետ միանգամից գնա հրավերքի սրահը։

Նա մեզ թող սպասի ավտոմեքենաների կանգառում, կամ ինքն ու Ջերալդը միանգամից գնան հրավերքի սրահը։

16. Երկու խմբի գոյականների հոգնակի կազմի՛ր և օրինաչափությունը բացատրի՛ր:

Ա.Հեռագիր-հեռագրեր, արոտավայր-արոտավայրեր, լրագիր-լրագրեր, ծառաբուն-ծառաբներ, մրգաջուր-մրգաջրեր, մրջնաբույն-մրջնաբներ, ծաղկեփունջ-ծաղեփնջեր, միջնապատ-միջնապատեր:

Բ.Մեծատուն-մեծատներ, զինակիր-զինակիրներ, ժամացույց-ժամացույցեր, կողմացույց-կողմնացույցեր, երգահան-երհանաններ, քարհատ-քարհատներ, պատմագիր-պատմագրեր, քանդակագործ-քանդակագորներ:

17․ Ուշադրություն դարձրու, թե ը կամ ն մասնիկը բառին ի՞նչ օրինաչափությամբ է ավելանում։

Գործը վաղվան մի թող։ Գործնէ անմահ։ Գործն անմահ է։

Ավելի քան հարյուր տարի նավը մնաց ծովի հատակին։ Նավն ավելի քան հարյուր տարի սուզված մնաց։

Ուսումնասիրում էր իրենց գյուղի բույսերը ։ Իրենց գյուղի բույսերն էր ուսումնասիրում։

Սիրտը գործում էր օր ու գիշեր։ Սիրտն օր ու գիշեր գործում էր։

Հետքերը տանում էին անտառ։ Հետքերն անտառ էին տանում։

Աղեղնավորը ներկաներին սպառնում էր ու գոռգորում։ Աղեղնավորն սպառնում էչ ներկաներին ու գոռգոռում։

Աղջիկը հավանաբար շտապում էր։ Աղջիկն շտապում էր հավանաբար։

Գինին կարասներում էին պահում։ Գինին էին պահում կարասներում։

Տղան ցանկապատի վարյոց թռավ։ Տղան էր ցանկապատի վրայից թռչողը։

Ինչպես հասկացա, ն դրվում էր այն ժամանակ երբ ենթակայից հետո գալիս էր ստորոգյալը։ Բայց կար նաև դեպք, որտեղ երբ բառը սկսվում է ձայնավորով, ապա նրա նախորդ բառի վերջում պետք է դնենք ն, որպեսզի ավելի գեղեցիկ կարդացվի։ Մի դեպք էլ կար, երբ գործողությունը կատարում է գոյականը և շեշտը դրված է հենց գոյականի վրա և այն գտնվում է նախադասության սկզբում, ապա այն գրվում է ը-ով։

17․ Ուշադրություն դարձրու, թե ը կամ ն մասնիկը բառին ի՞նչ օրինաչափությամբ է ավելանում

Գործը վաղվան մի թող։ Գործնէ անմահ։ Գործն անմահ է։

Ավելի քան հարյուր տարի նավը մնաց ծովի հատակին։ Նավն ավելի քան հարյուր տարի սուզված մնաց։

Ուսումնասիրում էր իրենց գյուղի բույսերը ։ Իրենց գյուղի բույսերն էր ուսումնասիրում։

Սիրտը գործում էր օր ու գիշեր։ Սիրտն օր ու գիշեր գործում էր։

Հետքերը տանում էին անտառ։ Հետքերն անտառ էին տանում։

Աղեղնավորը ներկաներին սպառնում էր ու գոռգորում։ Աղեղնավորն սպառնում էչ ներկաներին ու գոռգոռում։

Աղջիկը հավանաբար շտապում էր։ Աղջիկն շտապում էր հավանաբար։

Գինին կարասներում էին պահում։ Գինին էին պահում կարասներում։

Տղան ցանկապատի վարյոց թռավ։ Տղան էր ցանկապատի վրայից թռչողը։

Ինչպես հասկացա, ն դրվում էր այն ժամանակ երբ ենթակայից հետո գալիս էր ստորոգյալը։ Բայց կար նաև դեպք, որտեղ երբ բառը սկսվում է ձայնավորով, ապա նրա նախորդ բառի վերջում պետք է դնենք ն, որպեսզի ավելի գեղեցիկ կարդացվի։ Մի դեպք էլ կար, երբ գործողությունը կատարում է գոյականը և շեշտը դրված է հենց գոյականի վրա և այն գտնվում է նախադասության սկզբում, ապա այն գրվում է ը-ով։

17․ Ուշադրություն դարձրու, թե ը կամ ն մասնիկը բառին ի՞նչ օրինաչափությամբ է ավելանում։

Գործը վաղվան մի թող։ Գործնէ անմահ։ Գործն անմահ է։

Ավելի քան հարյուր տարի նավը մնաց ծովի հատակին։ Նավն ավելի քան հարյուր տարի սուզված մնաց։

Ուսումնասիրում էր իրենց գյուղի բույսերը ։ Իրենց գյուղի բույսերն էր ուսումնասիրում։

Սիրտը գործում էր օր ու գիշեր։ Սիրտն օր ու գիշեր գործում էր։

Հետքերը տանում էին անտառ։ Հետքերն անտառ էին տանում։

Աղեղնավորը ներկաներին սպառնում էր ու գոռգորում։ Աղեղնավորն սպառնում էչ ներկաներին ու գոռգոռում։

Աղջիկը հավանաբար շտապում էր։ Աղջիկն շտապում էր հավանաբար։

Գինին կարասներում էին պահում։ Գինին էին պահում կարասներում։

Տղան ցանկապատի վարյոց թռավ։ Տղան էր ցանկապատի վրայից թռչողը։

Ինչպես հասկացա, ն դրվում էր այն ժամանակ երբ ենթակայից հետո գալիս էր ստորոգյալը։ Բայց կար նաև դեպք, որտեղ երբ բառը սկսվում է ձայնավորով, ապա նրա նախորդ բառի վերջում պետք է դնենք ն, որպեսզի ավելի գեղեցիկ կարդացվի։ Մի դեպք էլ կար, երբ գործողությունը կատարում է գոյականը և շեշտը դրված է հենց գոյականի վրա և այն գտնվում է նախադասության սկզբում, ապա այն գրվում է ը-ով։

19․ Տրված բարդ բառերի առաջին մասը փոխելով՝ նոր բարդ բառեր ստացիր և բոլոր բառերը բացատրիր։

Ոսկեշար — ոսկեգույն, բազմազբաղ — բազմազան, բազկատարած — բազկաթոռ, գնդացիր — գնդակ, ստրկահոգի — ստրկական, սիրահոժար — սիրահարված, մեղմանվագ — մեղմօրոր, սառցալեռ — սառցաբեկոր, բանաձև — բանասեր, գաղտագողի — գաղտնի։

20. Ընդգծված բառերն ու բառակապակցությունները փոխարինի՛ր համապատասխան ածականներով:

Օրինակ՝ Երկրին մոտ տարածությունում տիեզերանավի հանդիպեցին: – Երկրամերձ տարածությունում տիեզերանավի հանդիպեցին:

Հայոց աշխարհում, Արարատի դաշտի հարավում, մի հրաշալի ու անձեռակերտ կոթող կա: Դա Արարատն է՝ երկնասլաց, մեկուսի լեռների զանգված՝ կոնի նմանվող զույգ գագաթներով: Մասիսն ու Սիսը հանգած հրաբուխներ են: Մասսի ժայռապատ գագաթը ծածկված է հավերժական ձյունով: Սսի գագաթի մասը նույնպես քարածածկ է: Լանջերը կտրտված են ճառագայթաձև ձորակներով ու հեղեղատներով: Լանջերին խոտառատ արոտները ու թփուտներ կան, ներքևի գոտում՝ այլևայլ թռչուններ ու կենդանիներ: Հնում լեռը հռչակված էր որպես արքաների որսատեղի:

Մասիսը զերծ չի մնացել բնության աղետներից: Նրա հյուսիս-արևելյան լանջի խորխորատը, հայտնի <<Մասյաց վիհ>> անունով, որ գագաթնամերձ մասում ավելի քան հազար մետր խորություն ունի, առաջացել է երկրաշարժից:

21.Թիվ ցույց տվող բառերը գտի՛ր: Դրանց հետ առարկա և գործողություն ցույց տվող բառերը (գոյականներն ու բայերը) ի՞նչ թվով (եզակի՞, թե՞ հոգնակի) են գործածվում:

Գտածոն յոթանասուն միլիոն տարվա (թվական) հնություն (գոյական) ուներ (բայ): (եզակի)

Միայն տասը ամիս (թվական) հետո տուփը (գոյական) կարելի է բացել (բայ): (եզակի)

Փոքրիկ հովիվը երեսուն-երեսունհինգ (թվական) գառ (գոյական) էր պահում (բայ): Մի օր երեքը (թվական) գայլի բաժին (գոյական) դարձան (բայ): (հոգնակի)

Հիսուներկու (թվական) շենքից (գոյական) տասներեքը (թվական) կառուցվել է (բայ): (եզակի)

Տասներկու օր (թվական) մնաց (բայ) քարանձավում (գոյական), մինչև որ անձավի մուտքը բացվեց: (եզակի)

Բացատում ընկույզի չորս (թվական) ծառ (գոյական) կա (բայ): (եզակի)

Միայն մի քաղաքում՝ Բոմբեյում, մարդիկ յոթանասուն (թվական) լեզվով ու բարբառով (գոյական) են խոսում (բայ): (հոգնակի)

25.Կետերի փախարեն պահանջված ձևով գրիր փակագրծում դրված բառերն ու բառակապակցությունները:

Երգելուց ձայնը գլուխն էր գցում:

Ձիու սիրտը պայթել էր քուռակի համար վախենալիս:

Թեյը տանելուց թափեց:

Կենսախինդ մարդիկ վախենում են լուրջ, տխուր կամ ծանր երևալուց:

Ու Մոսկվա գնալուց առաջ մի երկու օրով ման է գալիս հարազատ վայրերում:

Մեղր լցնելուց մի կաթիլ գետին թափեց:

29

29.Նախադասության բառերը փոխարինի՛ր հոմանիշներով (որը որ հնարավոր է)՝ առանց նախադասության միտքը փոխելու:

Օրինակ՝ <<Արքա՛, անկարելի է քո պահանջը բավարարելը, մեկ այլ բան խնդրիր>>, – հորդորում էր իմաստունը: – <<Թագավո՛ր, անհնար է քո կարգադրությունը կատարելը, մի ուրիշ բան պահանջիր>>, – հորդորում էր իմաստունը:

Թագավորի (Արքայի) երեսը (դեմքը) տեսնելու համար էր այդքան երկար ճամփա (ճանապարհ) կտրել (անցել):

Երեխաներն (Մանուկներն) իրենց համար պար էին գալիս (պարում էին), հետո՝ շուռ գալիս (պտտվում), իրենք իրենց ծափ տալիս ու ուրախանում (զվարճանում), աշխարհքով մեկ լինում:

Լուսանում է (արևը ծագում է), սարի (լեռան) ետևից դուրս է գալիս արևը (արեգակը):

Մի գարնան իրիկունը (երեկո) դռանը նստած զրույց էինք անում (զրուցում էինք):

<<Թե ուզում եք, որ չմեռնեմ, (չմահանամ) – ասում է թագավորը (արքան), – գնացեք ու անմահական ջուրը բերեք, որ խմեմ ու վեր կենամ տեղիցս (առողջանամ)>>:

30. Կետերը փոխարինի՛ր տրված՝ ժամանակ ցույց տվող բառերից մեկով:

Մարդկությունը հիմա ամեն ինչ չէ, որ իմանում է իր մոլորակի մասին: Մինչև հիմա հայտնաբերում են դամբարաններ ու քաղաքներ, գտնում են բույսերի ու կենդանիների նոտ տեսակներ:

Բրյուսելի օդերևութաբանական ինստիտուտում վերջերս տագնապ հնչեցրին: Սարքերն ասում էին, որ ուր որ է պիտի ուժեղ երկրաշարժ լիներ: Մարդիկ հանկարծ իմացան, որ այդ ժամանակ ինստիտուտից հինգ կիլոմետր հեռու մի դահլիճում հոլանդական նշանավոր մի ռոք խումբ էր համերգ տալիս:

<<Սեպտեմբեր>>, <<հոկտեմբեր>>, <<նոյեմբեր>>, <<դեկտեմբեր>> ամիսների անուններն այս պահին իրականությանը չեն համապատասխանում, որովհետև նշանակում են յոթերորդ, ութերորդ, իններորդ, տասներորդ, իսկ իրականում դրանք իննից տասներկուերորդ ամիսներն են: Այդ անհամապատասխանությունն առաջացավ այն ժամանակ, երբ մարդիկ հրաժարվեցին այն օրացույցից (հռոմեական), որտեղ տարվա առաջին ամիսը մարտն էր:

Արդեն կատարված հետազոտությունները ցույց են տվել, որ նորածին երեպաները չեն սիրում ջազը և սիրով լսում են քնքու, մեղեդային երաժշտություն:

Ճապոնական մի ընկերություն ինչ-որ ժամանակ սկսելու է գրպանի հեռուստացույցների արտադրություն:

.Նախադասության բառերը փոխարինի՛ր հոմանիշներով (որը որ հնարավոր է)՝ առանց նախադասության միտքը փոխելու:

Օրինակ՝ <<Արքա՛, անկարելի է քո պահանջը բավարարելը, մեկ այլ բան խնդրիր>>, – հորդորում էր իմաստունը: – <<Թագավո՛ր, անհնար է քո կարգադրությունը կատարելը, մի ուրիշ բան պահանջիր>>, – հորդորում էր իմաստունը:

Թագավորի (Արքայի) երեսը (դեմքը) տեսնելու համար էր այդքան երկար ճամփա (ճանապարհ) կտրել (անցել):

Երեխաներն (Մանուկներն) իրենց համար պար էին գալիս (պարում էին), հետո՝ շուռ գալիս (պտտվում), իրենք իրենց ծափ տալիս ու ուրախանում (զվարճանում), աշխարհքով մեկ լինում:

Լուսանում է (արևը ծագում է), սարի (լեռան) ետևից դուրս է գալիս արևը (արեգակը):

Մի գարնան իրիկունը (երեկո) դռանը նստած զրույց էինք անում (զրուցում էինք):

<<Թե ուզում եք, որ չմեռնեմ, (չմահանամ) – ասում է թագավորը (արքան), – գնացեք ու անմահական ջուրը բերեք, որ խմեմ ու վեր կենամ տեղիցս (առողջանամ)>>:

30. Կետերը փոխարինի՛ր տրված՝ ժամանակ ցույց տվող բառերից մեկով:

Մարդկությունը հիմա ամեն ինչ չէ, որ իմանում է իր մոլորակի մասին: Մինչև հիմա հայտնաբերում են դամբարաններ ու քաղաքներ, գտնում են բույսերի ու կենդանիների նոտ տեսակներ:

Բրյուսելի օդերևութաբանական ինստիտուտում վերջերս տագնապ հնչեցրին: Սարքերն ասում էին, որ ուր որ է պիտի ուժեղ երկրաշարժ լիներ: Մարդիկ հանկարծ իմացան, որ այդ ժամանակ ինստիտուտից հինգ կիլոմետր հեռու մի դահլիճում հոլանդական նշանավոր մի ռոք խումբ էր համերգ տալիս:

<<Սեպտեմբեր>>, <<հոկտեմբեր>>, <<նոյեմբեր>>, <<դեկտեմբեր>> ամիսների անուններն այս պահին իրականությանը չեն համապատասխանում, որովհետև նշանակում են յոթերորդ, ութերորդ, իններորդ, տասներորդ, իսկ իրականում դրանք իննից տասներկուերորդ ամիսներն են: Այդ անհամապատասխանությունն առաջացավ այն ժամանակ, երբ մարդիկ հրաժարվեցին այն օրացույցից (հռոմեական), որտեղ տարվա առաջին ամիսը մարտն էր:

Արդեն կատարված հետազոտությունները ցույց են տվել, որ նորածին երեպաները չեն սիրում ջազը և սիրով լսում են քնքու, մեղեդային երաժշտություն:

Ճապոնական մի ընկերություն ինչ-որ ժամանակ սկսելու է գրպանի հեռուստացույցների արտադրություն:

Թարգմանությունը

соловей однажды увидел цветущий куст и решил сидеть на нём и дожидаться плодов. Сидел соловей много месяцев и близко не подпускал других птиц, чтобы не делиться.

Но вот цветок превратился в коробочку, коробочка лопнула, и белые хлопья из неё разлетелись вокруг, потому что был это хлопковый куст.

Прилетела тут кукушка и говорит соловью:

— Вот видишь, пустил бы ты нас, мы бы тебе сказали, где съедобные плоды. Но ты ведь никого близко не подпускал, вот и наказан за жадность

***

Սոխկաը մի անգամ տեսավ ծաղկող թուփ և որոշեց նստել դրա վրա և սպասել պտուղներին: Նստած սոխակ շատ ամիս եւ մոտ չի թողնի մյուս թռչուններին, ոչ թե կիսել.

Նստեց սոխակը շատ ամսիներ և մոտ չէր թողնում մյուս թռչուններին, որ չկիսվի

Բայց ծաղիկը վերածվեց տուփի, տուփը պայթեց, և սպիտակ փաթիլները նրա շուրջը տարածվեցին, քանի որ դա բամբակյա թուփ էր:

Այստեղ թռավ կկուն և ասաց սոխակին:

-Տեսնում ես,թողեիր մեզ,մենք քեզ կասեինք,որոնք են ուտելու պտուղները.Բայց դու ոչմեկին չէիր թողնում մոտիկանալ քեզ,ահա և պատժված ես ագահությանդ համար։

Կենսաբանություն

1.Օրգանական և անօրգանական նյութեր, մակրոտարրեր, միկրոտարրեր, ուլտրամիկրոտարրեր։

Միկրոտարրեր, օրգանիզմներում փոքր (սովորաբար տոկոսի հազարերորդական մասեր) քանակներով պարունակվող և դրանց բնականոն կենսագործունեության համար անհրաժեշտ Քիմիական տարրեր ։ Միկրոտարրեր են նաև հողում, լեռնային ապարներում, հանքանյութերում, ջրերում պարունակվող քիմիական որոշ տարրեր։ Մակրոտարրերից զատելու քանակական ճշգրիտ սահմաններ չկան

2. Ջրի ֆունկցիանները և հատկություններ ունեն

Ջուր, անօրգանական միացություն, ջրածին օքսիդ, քիմիական բանաձեւը ՝ Н2O։ Ջուրը բնության ամենատարածված նյութն է, բնության մեջ հանդիպում է պինդ, հեղուկ, գազային վիճակներում։ Կազմում է կենդանի օրգանիզմների բաղադրության 2/3 մասը։

3. Սպիտակուցնռր, ածխաջրեր , դրանց կառուցվածքը և ֆունկցիան

Ածխաջրեր, (ածխաջրատներ, շաքարներ), քիմիակն միացություններ՝ կազմված ածխածին, թթվածին և ջրածին տարրերից։ Ածխաջուր են կոչվում, որովհետև միացության մեջ ջրածին և թթվածին տարրերը գտնվում են ջրի մոլեկուլում ունեցած համամասնությամբ՝ Cx(H2O)y։ Կառուցվածքով և քիմիական հատկություններով ունեն շաքարներրի բնույթ։սպիտակուցների և ճարպերի հետ միասին ածխաջրերը կարևոր նշանակություն ունեն մարդու և կենդանիների օրգանիզմներում ընթացող նյութերի ու էներգիայի փոխանակության շարժընթացում։ Մտնում են բուսական, կենդանական և բակտերային օրգանիզմների կազմության մեջ։ Ածխաջրերը մարդու և կենդանիների սննդի կարևոր բաղադրամաս են և ապահովում են դրանց կենսագործունեության համար անհրաժեշտ էներգիան։ Հասուն մարդու օրգանիզմում էներգիայի կեսից ավելին առաջանում է ածխաջրերից:

4. Նուկլեինաթթուներ՝Դնթ և Ռնթ, դրանց կառուցվածքը և տարբերություն

Пиковоя дама

  1. Что значит любовь для Лизы и для Германа?
  2. Мучали ли угрызения совести героев произведения?
  3. Осуждаете ли вы Германа? Почему?
  4. Да патму что он очин подла поступил с Лизой он хотел просты узнать тайну Графины через Лизи:
  5. Можете ли вы представить себе жизнь героев, если бы они связали свою судьбу вместе?
  6. Герман не любил бы Лизи по моему если он полюбил бы Лизы он не встречались ради выгоды:
  7. Почему Герман сошел с ума?.
  8. У Германа на первых двух днях был выигрыш.На третий день как да он пашол играть, во время игры у ему попалась пиковоя дама и так он сашол с ума
  9. Как вы думаете, почему повесть считается одним из самых сильных прозаических пушкинских произведений?

Հայոց լեզու։վարժություններ

1.Աղվեսը թուղթ գտավ և այդ թուղթը տարավ գայլին։ 2.Թագավորը ժլատ ու աչքածակ մարդ էր, և հրամայեց, որ կարասը իրեն տան։ 3.Կղզին լճի հարավ-արևելքում էր ու լճի հյուսիսային ափից տարբերվում էր թե բուսականությամբ, թե կենդանիներով։ 4. Խեղճ կապիկը պիտի վարժվի նեղլիկ վանդակին ու անընդհատ պիտի փորձի դուրս պրծնել այդտեղից։ 5.Զինվորն իջեցրեց բացովի կամուրջը։ Չորս փոսի վրայով անցնելով՝ տիկինը մոտեցավ կոճղերին։ 6.Կապիկը կես ժամում խժռեց իմ բերած բանանները։ Եվ մեր միջև կարծես թե բարեկամություն հաստատվեց։ 7. Որպես խայծ, ես վանդակի մեջ ամենագայթակղիչ բանանը կդնեմ և նրան համոզելու համար տերն առաջինը կմտնի վանդակը։

Դոկտոր Քիփ թոռնը Կալիֆորնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտի առաջատր ֆիզկիոսներից է։Միքանի տարի առաջ գինական աշխարհոմ նա մեծ իրարանցում առաջացրեց։Նա պաշտպանեց այն վարկածը, որ ժամանակի մեքենայի կառուցումը լիովին հնարավոր է։ Նա պնդում է, որ եթե մարդը ծամանակի և տարածության <<միջանցքը>> մտնի, կհայտնվի նորից նույն տեղւմ, սակայն ավելի վաղ ժամանակում։ Դոկտոր Թոռնի ներկայացրաց ժամանակի մեքենայի նախագծոմ այդ <<միջանցքը>> գտնվելո է երկու մետաղե սկավառակի միջև։Նրանցից մեկը լույսի արագուտամբ պիտի շարժվի, պտույտ գործի ու նախնական դիրքին դառնա։

Սահարայի բեդվին ցեղերի մի քանի առաջնորդներ հյուր էին Ֆրանսիայում։ Այնպես եղավ, որ մի անգամ նրանց տարան մեծ ջրվեժի մոտ։ Թվում էր սովորական ջրվեժ էր՝ գեղեցիկ ու հնչեղ։ Ջուրը բյուրեղապակե կոթողի նման ընկնում էր ցած։ Հյուրերին առաջարկեցին, որ փորձեն խմել։ Այ քեզ բան․․․ դա ջուր էր, խմելու ջուր․․․ Բեդվինները սքանչացել էին։ Անապատում քանի օր պետք է դեգերել ամենամետ ջրհորին հասնելու համար։ Քանի ժամ պետք է փորել անընդհատ փլչով ավազը, մինչև որ փոսի հատակին ջրիկ ցեխ հայտնվի։Անապատում ջուրը ոսկով են գնահատում։ Նրա ամենափոքր կաթիլներից անգամ հողի վրա վառվում են զմրուխտ կայծերը։ Երբ մի տեղ անձրև է գալիս, ամբողջ Սահարայի մարդիկ շտապում են նայելու այդ տեղը։ Բեդվինները պատրաստ են հարյուրավոր կիլոմետրեր առաջ գնալ, որպեսզի տեսնեն, թե խոտն ինչպես է աճում։

Իսկ այստեղ Փարիզում, այդ հրածք հեղուկն այնպես առատությամբ է թափվում, ասես հանկարծակի պատռվել է տկճորը, որի մեջ ամբողջ աշխարհի ջրի պաշարն է պահվում։ Ֆրանսիացի հյուրընկալը խնդրեց առաջ գնալ։ Բայց բեդվիններն ուղղակի չէին կարողանում այնտեղից հեռանալ։ Հրաշք էր, և նրանք երկյուղածությամբ դիտում էին։

-Սպասեք մինչև ջուրը վերջանա խնդրեցին հյուրընկալին։

Վարժ7

Անգույն – դժգույն, անբախտ – դժբախտ, անգետ – տգետ, անշնորհք – ապաշնորհք, անարդյունք – ապարդյուն, անօրեն – տնօրեն, անձև – տձև

Վարժ8

Ինքն իրենից գոհ – ինքնահոգ

Իրեն հավանող – ինքնահավան

Իր կյանքի պատմությունը – ինքնակենսագրություն

Ինքն իրեն կրթելը – ինքնակրթություն

Իրեն ժխտելը – ինքնաժխտում

Իրեն սիրելը – ինքնասեր

Իրեն կառավարելը – ինքնակառավարություն

Վարժ․9

Հզոր արծիվն ու ագահ աղվեսը հաշտ էին ապրում։

Խելացի գյուղացին պատահաբար բռնեց մեղավոր թզուկին։

Կիրթ մարդիկ գիտակցաբար նահանջում են ամոթալի գործից։

Վարժ 11

Այս տղան շատ արի է, նա պաշտպանեց իր ընկերոջը, երբ նա օգնության կարիգ ուներ։

Հենց հիմա արի տուն, ասաց մայրս, երբ իմացավ որ ամբողջ օրը ոչինչ եմ կերել։

Սերը պատահական չի լինում, այն ծնվում է ճակատագրի արդյունքում։

Ես չեմ սիրում կաթի սերը, զարմանում եմ ինչպես են մարդիկ այն խմում։

Ինչ լավ հոտ է գալիս քեզնից, միթե՞ նոր օծանելիք ես գնել։

Ոչխարների հոտը մոտենում է մեր տարածքին, փակի դարպասները թե չէ ամբողջ խոտը կուտեն։

Տղաս, կարո՞ղ ես հորից հանել բանջարեղենը։

Լսի՛ր հորդ տղաս, նա քեզ վատ բան չի ցանկանա։

Վարժ 12

Եթե ես ունենայ ժամանակի մեքենա

Ես կգնայի իմ սխալները ուղելու

Վիլյամ Սարոյան.Պատերազմ

Պատերազմը մեզ էլ հասավ։ Ասացին, որ չափից ավելի չուտենք, ոչինչ չշռայլենք` ամեն ինչ արժեքավոր էր։
Ասացին, որ պատերազմի նամականիշներ գնենք։ Մենք Ատլանտյան օվկիանոսի մյուս կողմը հազարավոր զինվորներ էինք ուղարկում, իսկ դրա համար փող էր հարկավոր։ Մեզ կոչ էին անում դրամ վաստակել ու պատերազմի նամականիշներ գնել` հատը քսանհինգ սենթ։ Միսս Գամման ասաց, որ մենք` երեխաներս, նույնպիսի զինվորներ ենք, ինչպես և համազգեստ հագած տղամարդիկ։ Շքերթներ էին լինում։ Մենք տեսնում էինք երթաքայլող զինվորներին։ Մենք նրանց տեսնում էինք Սաուդրրն Փըսիֆիք կայարանում գնացքների մեջ լցվելիս։ Մենք լսում էինք նրանց մայրերի ու քույրերի լացը։

Գերմանացիները հանցագործ ազգ էին։ Գերմանացիներն ամբողջ ժողովուրդներ էին սրբում քարտեզի վրայից։ Անտառներ, դաշտեր, քաղաքներ` ամեն ինչ ոչնչացվում էր մեծ ռումբերով։ Գերմանիան նույնիսկ Ատլանտյան օվկիանոսում էր հանցագործություններ կատարում` խորտակվեր Լուսիթանիան։ Մի սուզանավ նրան ծովի հատակն ուղարկեց։

Լուսիթանիան մի նավ էր, որի մասին երազում էր ամեն մի տղա։ Նրա մասին մտածելիս վշտանում էի:

Ես սկսեցի ատել։ Այո, գերմանացիները հանցագործներ են։ Նրանք մեզ նման չեն։ Մենք նրանց տեսանք «Ուսին առ» ֆիլմում, որտեղ Չարլի Չապլինն էր խաղում։ «Կինեմա» կինոթատրոնում, նստատեղերի եզրերին թառած, ցնծությամբ ողջունում էինք Չարլիին` պատերազմի հերոսին։ Կինոնկարում մենք տեսանք կայզերին ու սուլեցինք։ Նա Գերմանիան էր։ Չարչին ձեռ էր առնում նրան։ Մենք մի գլուխ ծիծաղում էինք, բայց միևնույն է, ամեն ինչ տխուր էր, մենք զգում էինք, և մեզ չէիր խաբի, եթե դա նույնիսկ կատակերգություն էր։

Աշխարհի մեծագույն ոճրագործը կայզերն էր, և մենք ատում էինք նրան։

Այդ ատելությունն ամենուրեք էր։ Ես մի քեռորդի ունեի` անունը Սիմոն։ Նա հենց որ խոսել սովորեց, ասաց.

— Ես կայզերի գլուխը կկոտրեմ։

Ոչ ոք նրան չէր սովորեցրել ատել կայզերին։ Նա այդ ատելությունը միջավայրից էր իր մեջ առել։

Մենք, մի խումբ տղաներ, սովորություն ունեինք մագլցել մեր ետնաբակի ընկուզենին։ Ծառին թառում ու մտածում էինք կայզերին ոչնչացնելու տարբեր ձևերի մասին։ Մեր մեջ մի տղա կար, որ տանջանքներ հորինելու վարպետ էր։ Նրա անունը Ալբերտ Սավին էր` ինքը լալկանի մեկը, բայց ամբողջ շրջակայքում նրանից լավ տանջանքներ հորինող չկար։ Նրա հորինած տանջանքների գլխավոր նպատակը կայզերին մահվան դուռը հասցնելն էր, հետո առժամանակ հանգիստ թողնելը, որպեսզի դրան հաջորդեր մեկ ուրիշ տանջանք, այս անգամ ավելի դաժանը։ Այդպիսով, կայզերը հազար մահով կմեռներ ու ողջ կմնար, որ նորից խոշտանգվեր։ Մեր հորինած տանջանքներից ամենաթեթևը գնդակահարությունն էր։ Բայց դա շատ էր հասարակ։ Ոչ ոք չէր ուզում, որ նա հենց այնպես մեռներ։ Բոլոր տղաներն ուզում էին, որ նա շատ տառապեր, իր պատճառած տառապանքների դիմաց փոխհատուցելու համար։ Որոշ խոշտանգումներ զվարճալի էին։ Մեր մտքում Չարլի Չապլինն էր, և մենք զվարճալի տանջանքներ, անակնկալներ ու նման բաներ էինք հորինում։ Օրինակ, մենք կայզերին կհրավիրեինք կարևոր ճաշկերույթի ու մի մեծ աթոռ կառաջարկեինք։ Դա էլեկտրական աթոռ կլիներ։ Կայզերն ուտելիս նստած կլիներ այդ աթոռին, և մենք կմիացնեինք հոսանքը։ Մենք այնքան հոսանք չէինք տա, որ նա տեղնատեղն այրվեր, այլ աստիճանաբար կբարձրացնեինք լարվածտւթյունը և սենյակում գտնվող բոլոր մարդիկ կշրջապատեին նրան ու կծամածռեին դեմքները, հիշեցնելով նրան Լուսիթանիայի մասին։ Ես չեմ հիշում, թե ով հորինեց այդ տանջանքը, բայց հիշում եմ այն օրը, երբ դա հորինվեց։ Պայծառ ամառային օր էր, և մենք ծառին թառած շատ ուրախ ասում-խոսում էինք։ Ժամերով միտք էինք անում, թե ինչպես կարելի է տարբեր ձևերով մարդու ցավ պատճառել, առանց նրան սպանելու:

Սան Փաբլո փողոցում մի գերմանական ընտանիք մեր հարևանությամբ տուն ուներ։ Նրանք հիանալի մարդիկ էին` պարզ ու հասարակ։ Նրանք Հերման անունով տղա ունեին, որը մոտավորապես նույն տարիքին էր, ինչ և իմ եղբայր Գրիգորը: Նա խաղաղ տղա էր, փոքր-ինչ ինքնամփոփ և խոսում էր քիչ օտարոտի արտասանությամբ, թեև բնիկ մեր հովտից էր։

Երբ մենք ասում-խոսում էինք կայզերին տանջելու մասին, անձամբ ես քիչ էի մասնակցում և իհարկե համարում էի, որ դա խաղ է ու մենք երբեք որևէ մեկի հետ դաժանորեն չենք վարվի։ Սակայն կային ուրիշ, ավելի մեծ տղաներ, որոնք գնալով սկսեցին ավելի ու ավելի գրգռվել և արդեն ցանկանում էին որևէ բան անել։ Մեկը տվեց Հերմանի անունը։ Իրոք, շատ տղաներ նման են իրենց հայրերին, և այդ լալկան Ալբերտ Սավինն ու Էդգար Րայֆ անունով մի ուրիշ տղա սկսեցին ատելություն սերմանել Հերմանի դեմ, որը երբեք ոչ մեկի ոչ մի վնաս չէր տվել:

Այդ ամենը սկիզբ առավ մեր ընկուզենու ծառի վրա, սակայն տարածվեց ամբողջ շրջակայքով մեկ։ Տղաների խումբը, ինը-տասը հոգի, որոշեցին հաշիվ տեսնել Հերմանի հետ։ Իմ եղբայր Գրիգորը գնաց նրանց հետ։ Ես էլ գնացի: Ես չէի ուզում, որ Հերմանին ցավ պատճառեն, բայց անկարող էի ստիպել ինձ տանը մնալ։ Մտածում էի, որ եթե մնամ տանը ու չտեսնեմ, թե ինչ է կատարվելու, կմեռնեմ։ Իմ եղբայր Գրիգորն ոլւ ես իրար կողք էինք քայլում և մենք մեծ տղաներից ետ մնացինք։ Ճիշտն ասած, մենք այդ խմբի հետ կապ չունեինք, բայց զգում էինք, որ այդ ամենը սկիզբ է առել մեր ծառի վրա և ուզում էինք տեսնել, թե ինչ է լինելու։

Խումբը հասավ Սան Փաբլո փողոց։ Էդգար Րայֆը մոտեցավ Հերմանեց դռանն ու թակեց։ Խումբը, փողոցի լայնքով մեկ կանգնած, սպասում էր: Դուռը բացեց Հերմանի մայրը։ Էդգար Րայֆը մի րոպե խոսեց նրա հետ ու մոտեցավ խմբին։

— Տանը չէ,— ասաց էդգար Րայֆը։— Մայրն ասաց, որ քաղաք է գնացել, շուտով կվերադառնա։

Իմ եղբայր Գրիգորն հայերեն ասաց, թե հուսով է, որ նա տուն չի վերադառնա:

Սակայն Հերմանը վերադարձավ: Ինչ-որ մեկը նրան տեսավ Սան Փաբլո փողոցով բարձրանալիս, և խումբը վազեց նրա կողմը։ Ինչ-որ մեկը հարցրեց.

— Դու գերմանացի՞ ես։

Հերմանն ասաց.

— Այո:

Ւնչ-որ մեկը հարցրեց.

— Դու ատո՞ւմ ես կայզերին։

Հերմանն ասաց.

— Ոչ, ես ոչ ոքի չեմ ատում։

Այդ ժամանակ ինչ-որ մեկը հարվածեց Հերմանի դեմքին։ Ինչ-որ մեկը ոտք գցեց նրան ու նա ընկավ։ Ինչ-որ մեկը ցատկեց նրա վրա և մյուսները սկսեցին ծեծել ու քացահարել։

Դա երկու րոպե էլ չտևեց։ Ամեն ինչ շատ շուտ ավարտվեց։ Մենք պատկերացնում էինք, որ փոքրիկ զինվորներ ենք։ Մենք պատկերացնում էինք, որ արդարության պաշտպաններ ենք։ Երբ Հերմանի քթից արյուն եկավ, նրան հարցրին.

— Դե, հիմա ասա, ատո՞ւմ ես կայզերին։

Եվ նա բղավեց.

— Ոչ, ես ձեզ եմ ատում։

Երբ նրանք տեսան, որ Հերմանը, միևնույն է, կայզերին չի ատելու, բաց թողին։ Նրանք Հերմանի վրա ծիծաղում էին ու ծամածռվելով կապկում էին նրա լացը, նրա ետևից ըեկած հրում, հարվածում ու քացահարում էին։ Նրանք դա անում էին ամբողջ ճանապարհին, մինչև Հերմանենց տան աստիճանները, բայց նա չփորձեց փախչել։ Հերմանը գավիթի աստիճաններով բարձրանում էր, երբ մայրը տանից դուրս եկավ ու տեսավ նրան։ Մայրը նետվեց դեպի որդին ու օգնեց նրան տուն մտնել։ Նա ապշած էր ու տղաներին ոչ մի խոսք չասաց։ Տղաները, հայհոյելով ու ծիծաղելով, մի որոշ ժամանակ էլ կանգնեցին տան առջև, իսկ հետո հեռացան։

Այդ գիշեր, երբ անկողնում էինք, ես իմ եղբայր Գրիգորին հարցրի.

— Գրիգոր, դու ատո՞ւմ ես գերմանացիներին։

Եվ իմ եղբայր Գրիգորը հարցրեց.

— Ի՞նչ:

Ես մի անգամ էլ հարցրի.

— Դու գերմանացիներին ատո՞ւմ ես, Գրիգոր։

Միառժամանակ նա ոչինչ չասաց, բայց ես գիտեի, թե ինչ է մտածում:

— Ոչ, ես նրանց չեմ ատում,— ասաց նա։— Թե ինչն եմ ատում, չգիտեմ: Բայց մի բան ատում եմ` դրանց այսօրվա արածն եմ ատում։ Դա եմ ես ատում: Այ հենց դա է, որ ես ատում եմ